Sản xuất rau sạch dẫn đầu ở Lâm Đồng.

Sinh sản rau CNC mà giá cả không cao hơn rau thường thì không có lãi. Tuy nhiên, kiểm chứng tại một số cơ sở, siêu thị bày bán rau sạch, thì việc dán nhãn mác, thương hiệu, lô-gô trên gian hàng, sản phẩm hầu như bị lãng quên. Hiện, HTX có 105 ha rau các loại, sản lượng 36 nghìn tấn/năm, tiêu thụ tại thị trường trong nước qua hiệp đồng bao tiêu sản phẩm của hệ thống các siêu thị. Đến nay, Lâm Đồng đã có 19 đơn vị được cấp quyền sử dụng mác "Rau Đà Lạt" (Cục Sở hữu trí óc cấp độc quyền trên phạm vi toàn cương vực Việt Nam), 219 tổ chức và nhà nông dự VietGAP.

Hiện nay, nhu cầu dùng các sản phẩm rau an toàn càng ngày càng cao, vì lẽ đó mà các trang trại, nhà vườn ở Lâm Đồng đang có sự thích nghi chóng vánh và từng bước chuyển sang trồng rau theo hướng an toàn như VietGAP. Nhờ được đi học lớp sản xuất nông nghiệp theo tiêu chuẩn VietGAP, anh Cil Nôm chuyển đất ruộng để trồng dâu tây, cà-rốt theo công nghệ cao và trở nên no ấm.

Với các sản phẩm rau sạch, việc sinh sản và kinh doanh đòi hỏi kiểm soát chém theo quy trình khép kín từ việc đánh giá điều kiện trồng, kiểm soát quá trình trồng cho đến khâu chế biến và phân phối. Mỗi loại rau của ông Phi, từ khi gieo đến thu hoạch đều được tính nết khoa học và có nhật ký theo dõi, ghi chép nghiêm ngặt.

Cách vườn Đa Gout Noa không xa, tôi gặp anh Cil Nôm (dân tộc Cơ Ho, thôn Bon Đơng 1, Lạc Dương), tiêu biểu tiền tiến trong phong trào thi đua yêu nước tỉnh Lâm Đồng (thời đoạn 2008 - 2013). Trong đó, có 5. Với kinh nghiệm dạn dày trong nghề trồng rau, ông Vương Đình Phi (phường 7, Đà Lạt) cho hay, nghề nông nghĩ dễ nhưng làm rất khó.

Với nghĩ suy đó, nhiều nông gia vẫn sinh sản theo lối cũ mà chưa vận dụng CNC; chưa tổ chức tốt "lịch mùa vụ", chuỗi kết liên "sinh sản - tiêu thụ", 70% số sản phẩm được tiêu thụ qua tư thương; công tác quảng bá sản phẩm, dự báo thị trường chưa được quan tâm đồng bộ.

Chủ tịch UBND tỉnh Lâm Đồng Nguyễn Xuân Tiến khẳng định, sản xuất nông nghiệp CNC là hướng đi đúng và cần được nhân rộng; đồng thời, còn có tác động rất lớn trong thực hành mục tiêu xây dựng nông thôn mới.

Hiện thời, diện tích sinh sản rau tại tỉnh Lâm Đồng là 48,7 nghìn ha, sản lượng 1,7 triệu tấn. Ông Nguyễn Văn Lục, Chi cục trưởng Chi cục Quản lý chất lượng nông lâm sản và thủy sản Lâm Đồng cho hay. Hằng năm, hơn 40% sản phẩm của Đà Lạt GAP được xuất khẩu qua hợp đồng, còn lại được bán trực tiếp tại thị trường trong nước. Hồ hết các loại rau đều sinh sản trong nhà kính theo chỉ dẫn từ các chuyên gia châu Âu.

Ngoài bài toán về vốn, quy trình sản xuất, sự phối hợp "bốn nhà", đầu ra. Sản xuất rau sạch tại Lâm Đồng vẫn chưa thoát khỏi vòng lẩn quất được mùa, rớt giá.

Hiện, gia đình ông đã nhận được nhiều đơn đặt hàng từ các siêu thị, công ty của Nhật Bản. Theo Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Lâm Đồng Nguyễn Văn Sơn, từng bước thực hành tầng lớp hóa VietGAP đối với nhà nông trên toàn tỉnh, Lâm Đồng đã kêu gọi và có nhiều chương trình, dự án tương trợ nông dân, doanh nghiệp.

Rau Đà Lạt đã trở thành thương hiệu nổi danh, được khách hàng chuộng. Chủ nhiệm hiệp tác xã Anh Đào (Đà Lạt) Nguyễn Công Thừa cho biết, HTX đã chuyển hướng sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP.

Trên hành trình tìm hiểu về sản xuất rau sạch, tôi gặp chị Nguyễn Thị Thanh Trúc (Đa Phú, phường 7, Đà Lạt), ông Bùi Hữu Phúc (Đăng Lèn, Lạc Dương).

"Có thể nói, sản xuất rau tại Lâm Đồng đã trở thành sinh sản hàng hóa. Dưới chân núi LangBiang (huyện Lạc Dương) giờ xuất hiện nhiều nhà kính trồng rau, hoa công nghệ cao. Tuy nhiên, việc kiểm chứng rau sạch vẫn đang gặp khó khăn. 555 ha rau sản xuất theo CNC; 678,5 ha rau theo tiêu chuẩn VietGAP, với sự tham gia của 219 tổ chức và hộ dân cày.

Từ 1,5 ha sản xuất ban đầu, Đà Lạt Gap mở rộng lên thành 11 ha, với sản lượng 840 tấn rau/năm. Và đều nhận được cái "lắc đầu" khi hỏi về sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP, nông nghiệp CNC, với lý do không đủ vốn đầu tư, tốn thời gian, công sức.

Tại trang trại của gia đình, ông đang xây dựng mô hình trồng theo phương pháp thủy canh hồi lưu và rau hữu cơ.

Trong đó, giá trị sinh sản rau năm 2012 đạt từ 200 đến 250 triệu đồng/ha. Đời sống nhà nông đã gắn chặt với vùng rau". Cho sản phẩm rau sạch, thì vấn đề mà nhiều nhà tham vấn trong và ngoài nước lưỡng lự về phát triển nông nghiệp trong thị thành tại Đà Lạt đang làm ảnh hưởng đến phong cảnh tỉnh thành, phong cảnh thiên nhiên và môi trường, do đó phải nghiên cứu chuyển thành một loại hình nông nghiệp đô thị.

Những trằn trọc  Sau gần 10 năm thực hành chương trình nông nghiệp CNC, tỉnh Lâm Đồng đã đưa giá trị sinh sản nông nghiệp từ 27 triệu đồng lên gần 110 triệu đồng/ha/năm, cao gấp 2,5 lần so mức bình quân chung của cả nước.

Sản xuất nông nghiệp CNC đóng góp hơn 30% giá trị kinh tế trong ngành nông nghiệp. Tuy nhiên, sản xuất rau sạch tại đây vẫn đang đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức.

Bài, ảnh: MAI VĂN BẢO. Bắt buộc phải sinh sản rau an toàn   Là doanh nghiệp trước nhất ở Việt Nam có chứng thực GlobalGAP trong sản xuất rau theo tiêu chuẩn quốc tế, một trong bốn doanh nghiệp trên cả nước được Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn xác nhận "Doanh nghiệp áp dụng công nghệ cao (CNC)", sản phẩm của Công ty Đà Lạt Gap của ông Lê Văn Cường ở phường 8, TP Đà Lạt đã vươn ra thị trường quốc tế.

Rau của tỉnh Lâm Đồng chính yếu tiêu thụ tại thị trường trong nước, sản phẩm rau cao cấp xuất khẩu chỉ chiếm tỷ lệ vừa phải đến các thị trường Nhật Bản, Đài Loan (Trung Quốc), Thái-lan, Xin-ga-po.